۴ سپتامبر ۲۰۲۶- مطالعهای که اخیراً در «مجله اندوکرینولوژی و متابولیسم هند» منتشر شده است، نشاندهنده کاهش چشمگیر اومنتین-۱ (یک آدیپوسایتوکین محافظتی) با وخیمتر شدن چاقی و مقاومت به انسولین در بیماری دیابت نوع ۲ (T2DM) است. سقوط شدید غلظت اومنتین-۱ از ۶۸۷.۶ نانوگرم بر لیتر در افراد غیرچاق به تنها ۴۵۹.۳ نانوگرم بر لیتر در بیماران چاق، اومنتین-۱ را بهعنوان یک نشانگر بالینی قدرتمند و نوظهور برای ارزیابی ریسک قلبی-متابولیک معرفی میکند.
در حالی که مشخص شده است سطوح اومنتین-۱ در دیابت نوع ۲ کاهش مییابد، توزیع خاص آن در دستههای مختلف شاخص توده بدنی (BMI) و رابطه آن با مقاومت به انسولین در جمعیتهای هندی همچنان به خوبی مشخص نشده بود. برای رفع این شکاف علمی، دکتر ایکورتی و همکارانش، سطوح اومنتین-۱ را در گردش خون در زیرگروههای مختلف BMIدر مردان بالغ مبتلا به دیابت نوع ۲ بررسی کردند تا ارتباط آن را با پارامترهای کلیدی آنتروپومتریک (تنسنجی) و متابولیک ارزیابی کنند.
از این رو، این مطالعه مقطعی در جنوب هند، ۲۲۵ مرد بالغ مبتلا به دیابت نوع ۲ را ارزیابی کرد که بر اساس شاخص توده بدنی بهطور مساوی به سه گروه غیرچاق، دارای اضافه وزن و چاق تقسیم شده بودند. با حذف بیمارانی که دارای بیماریهای زمینهای اصلی بودند، محققان سطوح سرمی اومنتین-۱ را از طریق روش ELISAاندازهگیری کردند. هدف اصلی، تحلیل چگونگی همبستگی اومنتین-۱ با نشانگرهای جایگزین مقاومت به انسولین و پروفایل لیپیدی (چربی خون) برای ارزیابی اثرات مستقل قلبی-متابولیک آن بود.
یافتههای کلیدی بالینی این مطالعه شامل موارد زیر است:
· تخلیه تدریجی آدیپوکین: محققان مشاهده کردند که با افزایش وزن بدن، میانگین سطح اومنتین-۱ در سرم بهطور معناداری کاهش مییابد (۶۸۷.۶ در غیرچاق، ۵۸۷.۶ در اضافه وزن و ۴۵۹.۳ در گروه چاق).
· روابط متابولیک معکوس: محققان همبستگی منفی عمیقی بین اومنتین-۱ و عوامل خطر حیاتی قلبی-متابولیک، بهویژه BMI(γ=۰.۷۰۳-)، نسبت کمر به باسن(γ=۰.۷۱۷-)و شاخص HOMA-IR(γ=۰.۴۰۳-) مشاهده کردند.
· شاخصهای حساسیت مثبت: تحلیلها نشاندهنده همبستگی مثبت و معنادار آماری بین غلظت اومنتین-۱ با شاخص حساسیت به انسولین (QUICKI) و کلسترول خوب (HDL-C) محافظتی بود( به ترتیب γ= ۰.۴۰۳ و γ=۰.۳۵۴)
· ارتباطات مستقل لیپیدی: یافتهها نشان داد که کلسترول بد (LDL-C) در مدلهای چندمتغیره، یک ارتباط مستقل و منحصربهفرد را با سطوح اومنتین-۱ حفظ میکند که بر پیوند پیچیده آن با متابولیسم لیپیدها تأکید دارد.
نتایج نشان میدهد که سطح اومنتین-۱ در سرم، همگام با افزایش چاقی، بدتر شدن مقاومت به انسولین و افزایش اختلال در چربی خون (دیسلیپیدمی) در مردان مبتلا به دیابت نوع ۲، بهطور قابل توجهی کاهش مییابد. علاوه بر این، همبستگی مستقل اومنتین-۱ با سطوح LDL-C، نشاندهنده یک تعامل فیزیولوژیک عمیق با مدیریت چربیها و افزایش آسیبپذیری قلبی-متابولیک است.
بر اساس این مطالعه می توان نتیجهگیری کرد که برای متخصصان سلامت که در مدیریت دیابت فعالیت میکنند، این یافتهها بهطور ضمنی نشان میدهد که اندازهگیری اومنتین-۱ در گردش خون میتواند در نهایت بهعنوان یک «بیومارکر مکمل ارزشمند» برای شناسایی بیمارانی با پروفایل خطر قلبی-متابولیک بالا مورد استفاده قرار گیرد.
اگرچه طراحی مقطعی این مطالعه ذاتا توانایی اثبات روابط علت و معلولی دقیق را محدود میکند و عدم وجود گروه کنترل (افراد غیردیابتی) تعمیمپذیری گسترده را محدود میسازد، اما این همبستگیهای اولیه جالب، بر ضرورت انجام مطالعات طولی و مکانیکی در آینده برای شفافسازی کاربرد پیشآگهی اومنتین-۱ در کار بالینی روزمره تأکید میکند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/omentin-1-levels-decline-with-obesity-and-insulin-resistance-in-type-2-diabetes-study-177561